Warmte zonder gas

August 14, 2017

 

Hoe verwarmen al die Europese landen die geen Groninger gas hebben hun huizen? Al die landen die geen gasbel hebben die ze door Shell laten leeghalen en voor weinig verkopen aan burgers en bedrijven. In landen met een vergelijkbaar klimaat en demografie zoals Denemarken moet het in huis vast altijd koud zijn.

Dat valt wel mee. Het gasbelloze van kolen en stookolie afhankelijke Denemarken moest met een andere oplossing komen voor de verwarming van de huizen. En die vonden ze.

 

Tijdens de oliecrises in de jaren zeventig, werd in Denemarken het roer omgegooid. Met een aantal simpele regels werd de basis gelegd voor de overgang naar een duurzame warmtevoorziening.

 

Zo werd het bij wet verboden om winst te maken met energiesystemen, zoals de levering van warmte in een woning. Met zo’n regeling blijkt dat een coöperatieve vorm altijd goedkoper warmte levert dan overheid (nutsbedrijven) of markt (bedrijven met private investeerders). Meer dan 60 procent van de Deense huishoudens zijn aangesloten op een coöperatief warmtenet. Het grootste deel daarvan is inmiddels duurzaam. De gebruikers van het warmtenet zijn tevens de eigenaren.

 

Bij wet is ook vastgelegd dat overstappen naar collectieve warmte voor een huishouden geen gedoe mag zijn of duurder. In Denemarken heeft die collectieve aanpak gezorgd voor een voor consumenten heel simpel aanbod: volledige ontzorging, goedkope leningen voor de investeringen van de coöperatie en haar leden  en de zekerheid dat de kosten laag zijn.

Waarom lukt zoiets niet in Nederland?

 

Daar is een simpele verklaring voor. Gemak van gas-in-elk-huis heeft ons het zicht op collectieve oplossingen weggenomen. Huishoudens beginnen de individuele noodzaak te voelen om vaarwel te zeggen tegen fossiele brandstoffen maar zien tegelijkertijd niet een makkelijke of goedkope oplossing.

Terwijl, als je samenwerkt, de kosten lager worden en ‘het gedoe’ minder – dat is een simpele economische wetmatigheid.

Ironisch genoeg is een goed voorbeeld daarbij … gas. In de jaren zestig werd binnen een decennium een complete infrastructuur voor aardgas collectief aangelegd, dorp na dorp, wijk na wijk. Daardoor waren de kosten per huishouding laag. Niet alleen in de steden, ook in het buitengebied. Dat laatste: niet onbelangrijk in Fryslân.

 

Hoe kunnen we dit Deense model laten werken in Fryslân? Ik heb een paar stappen die ons de goede weg op moeten helpen.

Het is bizar om burgers op te roepen riskante grote investeringen te doen die beter ontzorgd én goedkoper collectief kunnen worden uitgevoerd.

Allereerst kunnen gemeenten beter stoppen met het communiceren via allerhande ‘loketten’ om burgers met incidentele subsidies op te roepen zelf ingewikkelde toeren uit te halen om hun huizen ‘van het gas af te halen’. Het is bizar om burgers op te roepen riskante grote investeringen te doen die beter ontzorgd én goedkoper collectief kunnen worden uitgevoerd.

 

Zorg daarbij zo snel mogelijk voor een gemeentelijk energieplan. Daarin is onder andere vastgelegd onder welke voorwaarden groepen burgers en bedrijven zelf, collectief, infrastructuur kunnen aanleggen en beheren. Laten we die infrastructuur niet aan de markt, aan private bedrijven weggeven. Dat werkte niet in Denemarken, dus laten wij daar van leren.

Maak daarbij de weg vrij voor warmtecoöperaties. Zorg voor ondersteuning, duidelijke spelregels en langjarige perspectieven. Géén subsidies voor de happy-few maar goedkope leningen voor iedereen. Laat die coöperaties met de beste Friese bedrijven oplossingen bedenken en uitvoeren. Werk genoeg de komende jaren.

 

Warmte zonder gas. Het kan eerlijk, duurzaam én goedkoop. Vraag maar aan de Denen.

 

Sybrand Frietema de Vries schrijft geregeld over de energietransitie. Hij is één van de initiatiefnemers van uskooperaasje.nl en www.noordelijklokaalduurzaam.nl. Sybrand is nu verbonden aan de Energiewerkplaats Fryslân energiewerkplaats.frl.Deze column is eerder verschenen in het Friesch Dagblad. Voor meer columns van Sybrand :frietema.com/blog/column© 2017 Sybrand Frietema de Vries. Met toestemming overgenomen.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Uitgelichte berichten

Hoe kan jouw coöperatie bijdragen aan een veerkrachtig Nederland?

October 22, 2019

1/3
Please reload

Recente berichten
Please reload

Archief
Please reload

Zoeken op tags
Volg ons
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square

*Vanwege COVID-19 tijdelijk alleen bereikbaar via infomail of initiatiefbegeleider.* 

Je kunt altijd op afspraak langskomen. Ons adres is:

Atoomweg 6B ​

9743 AK Groningen.

 

Telefoonnummer: 050 2115199
E-mail: info@grek.nl
E-mail aanmeldingen: aanmelden@grek.nl

Geopend op maandag, dinsdag, woensdag en donderdag tussen 09:00 en 17:00 uur.

KvK nummer: 58808663

Bank: NL76TRIO0197740251

Bestuur:
Ben Verwey (Voorzitter)
Brenda Harsveld (vicevoorzitter)

Eric Bakker (Penningmeester)

Martijn Wiersema (Secretaris)

Karin Prins (Participatie) 

E-mail t.b.v. het bestuur graag naar info@grek.nl t.a.v. bestuur.
E-mail t.b.v. RES graag naar Brenda Harsveld,  brenda.harsveld@grek.nl

  • LinkedIn Social Icon
  • Facebook App Icon
  • Twitter Social Icon